Petrol 113 Doları Aştı: Piyasalarda Kara Pazartesi Fiyatlaması

Orta Doğu’da ABD ve İsrail ile İran arasında 10. gününe giren sıcak çatışmalar, küresel finans sisteminde tam bir “Kara Pazartesi” sendromu yarattı. Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatının durma noktasına gelmesi ve üretim tesislerinin hedef alınmasıyla başlayan kriz, sadece enerji piyasalarını değil, Avrupa ve ABD borsalarını da kan gölüne çevirdi.

Jeopolitik risklerin “kısa süreli bir gerginlik” olmaktan çıkıp, 5 yıla kadar yayılabilecek bir bölgesel savaşa dönüşme ihtimali, piyasalarda nakde kaçış (likidite) paniklerini tetiklemiş durumda.

Borsalarda “Kaçış” Başladı: Korku Endeksi Zirvede

Küresel hisse senedi piyasalarında risk iştahı sıfırlanmış durumda. Gelen son verilere göre, Asya piyasalarında başlayan %7-8’lik sert kayıplar, Avrupa ve ABD endekslerine de sıçradı. Yatırımcıların panik halinde riskli varlıklardan çıkmasıyla borsalarda tablo tamamen kırmızıya döndü:

• Avrupa’da Satış Baskısı Derin: Fransa CAC 40 endeksi %2,20’lik kayıpla satışlara öncülük ederken, İspanya IBEX 35 %2,23, Almanya DAX 30 %1,50 ve İtalya MIB 40 %1,67 oranında değer kaybetti.

• ABD Vadelilerinde Kan Kaybı: Teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu US Tech 100 (Nasdaq) %1,22 düşerken, US 30 (Dow Jones) %1,34 ve US 500 (S&P 500) %1,20 ekside fiyatlanıyor. Özellikle küçük ölçekli şirketleri temsil eden US 2000’deki %2,04’lük düşüş, resesyon endişelerinin boyutunu gösteriyor.

• VIX 30’u Test Ediyor: Piyasaların “korku endeksi” olarak bilinen S&P 500 VIX endeksinin %4’ün üzerinde artarak 30 seviyesini (30.18 zirvesi) test etmesi, Nisan 2025’ten bu yana görülen en yüksek panik seviyesine ulaşıldığını kanıtlıyor.

Enerjide Arz Şoku: Petrol 113 Doları Aştı

Borsalardaki bu çöküşün ana yakıtı ise şüphesiz enerji piyasasındaki yangın. ABD ve İsrail’in Tahran’daki stratejik yakıt depolarını vurması ve İran’ın “200 dolar” tehdidiyle karşılık vermesi, Brent petrolü 2020 pandemisinden bu yana görülen en sert günlük yükselişine taşıdı.

Geçen haftaki %28’lik şok artışın ardından bugün de %23’ün üzerinde prim yapan Brent petrol 113,76 doları görürken, ABD ham petrolü (WTI) 113,25 dolar seviyelerine fırladı. Irak’ın üretiminin %60 azalması ve Kuveyt’in “mücbir sebep” ilan etmesi, arz yönlü krizin kısa vadede çözülemeyeceğine işaret ediyor. ABD cephesinden gelen “Petrol fiyatlarındaki artış, barış için ödenecek küçük bir bedel” şeklindeki açıklamalar ise piyasanın ateşini daha da hararetlendiriyor.

Altın ve Gümüşte “Güvenli Liman” Fiyatlaması

Borsalardan ve riskli varlıklardan kaçan milyarlarca dolar, klasik güvenli limanlara ve nakde (dolara) park ediyor. Dolar endeksinin (DXY) 100 sınırına dayanması, emtialar üzerinde teknik bir baskı yaratsa da ana trend gücünü koruyor.

• Ons Altın: 5.192 dolar seviyelerini test etmesinin ardından, likidite ihtiyacı kaynaklı kısmi kâr satışlarıyla 5.083 dolar bandında tutunmaya çalışıyor.

• Ons Gümüş: Gün içinde 84,96 seviyesini görerek güçlü bir ivme yakaladı, şu an 83,23 seviyelerinde işlem görüyor.

• Kripto Para: Bitcoin (BTC) ise geleneksel piyasalardaki bu kaostan nispeten ayrışarak 67.500 dolar seviyelerinde tutunma çabasını sürdürüyor.

Makro Ekonomi Çıkmazı: Faiz İndirimleri Hayal mi Oldu?

Bu devasa enerji krizinin en büyük yan etkisi küresel enflasyon olacaktır. Aylardır merkez bankalarından (özellikle Fed ve Avrupa Merkez Bankası) beklenen faiz indirim senaryoları, petrol fiyatlarındaki bu ralli ile büyük bir yara aldı.

Piyasalar artık Eylül veya Aralık aylarında gelecek agresif faiz indirimlerini değil; “Bu enflasyon dalgası yeni bir faiz artırım döngüsünü zorunlu kılar mı?” sorusunu tartışıyor. Yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) bu konjonktürde faiz indirim sürecini tamamen rafa kaldırarak beklemeye geçmesi en rasyonel senaryo olarak öne çıkıyor.

Uzman Notu: Küresel piyasalardaki bu fırtına dinene kadar “nakit kraldır” stratejisi ağırlık kazanıyor. Hürmüz Boğazı’ndan gelecek haber akışları, petroldeki 115-120 dolar dirençlerini ve borsalardaki satış dalgasının derinliğini belirleyecek yegane unsur olacaktır.