Ükemizin gündemini yıllardır meşgul eden bir ekonomik terim olan enflasyon aslında günlük hayatımıza oldukça etki eden bir olaydır. Bu nedenle de günümüzde bir çok yerde karşımıza çıkmaktadır. Örneğin kira zammı, maaş zammı ya da hayat pahalılığı gibi kavramlar genellikle enflasyon oranları neticesinde doğmaktadır. Bu nedenle de enflasyon son derece önemli bir ekonomik terimdir.

Enflasyon Ne Demek ?

Enflasyon kavramı günümüzde çok sık anılmaktadır. Alınan maaşların zamlar karşısında erimesi olarak anılan enflasyon her yıl düzenli olarak Türkiye Merkez Bankası tarafından belirlenir. Maaş zamları enflasyon üzerinden hesaplanır. Parayla uğraşan herkesi ilgilendiren bir kavramdır. Ekonomik büyümeler enflasyona bağlı olarak gerçekleşir. Aldığınız maaş enflasyon karşısında eriyorsa siz gittikçe fakirleşiyorsunuz demektir. Enflasyon insanların alım gücünü düşürür.

 

Enflasyon fiyatlardaki düşüş ve ya yükselişlerin genel değişimlerini gösterir. Parasal bir olgu olan enflasyon büyüme olmadığı sürece artmaya devam eder. Enflasyon; eşya fiyat endeksleri, tüketici fiyat endeksleri, üretici fiyat endeksleri ve özel kapsamlı TÜFE göstergeleri gibi çeşitli endeksler aracılığı ile ölçülmektedir. Enflasyon basit tabirle mal ve hizmet fiyatlarını arttıran ancak alım gücünü düşüren tablonun genel adına denilmektedir. Yani kısacası enflasyon yükseldğinde hayat pahalılığı artmış demektir. Bu nedenle de enflasyon oranlarının yükselmesi ülke ekonomisi için negatif olmaktadır.

Yıllara Göre Enflasyon Oranları

TCMB, ekonomiyi sorunsuz bir şekilde çalışır halde tutmak için çalışmalar yapmaktadır. Hem enflasyonun yükselmesini önlemek hem de dezenflasyondan korunmak için çalışmalar yürüten merkez bankasının elinde kur ve faiz politikalarına etki edebilecek önemli araçlar mevcuttur. Örneğin kur nedeniyle oluşan enflasyon artışlarında kura döviz satışı veya faiz arttırımı gibi yollarla müdahale ederek kuru düşürmeye çalışabilen TCMB kur hareketlerinin aşırı olduğu dönemlerde ise hükümetten destek beklemekte ve koordineli bir şekilde çalışmaktadır. Türkiye’de enflasyon hesaplaması Tüketici Fiyatları Endeksine göre yapılır ve TÜİK tarafından kamuoyuna duyurulur.

 

Enflasyonu bir örnek ile açıklayacak olursak; Enflasyon sonucu birim paranın satın alma gücü düşer. Örneğin; enflasyon oranının senelik %10’sa 1 TL’ye üretilen bir ekmeğin maliyeti bir sonrası sene 1.10 TL satılır.  Bunun sonucu olarak da alınacak mal ve hizmetin satın alınması için daha fazla para verilmesi gerekir. Paranın örtülü değeri düşer. Enflasyon tek bir ürünün veya malın fiyatının tek başına artması değil, fiyatların genel düzeyinin sürekli bir artış göstermesi durumudur.

 

Türkiye’de 1983 ile 2017 yılları arasında enflasyon oranları şu şekilde gerçekleşmiştir:

Yıllar   Enflasyon oranı (%)

1983   37,06

1984   49,68

1985   44,19

1986   30,67

1987   55,05

1988   75,21

1989   64,28

1990   60,41

1991   71,14

1992   65,97

1993   71,08

1994   125,49

1995   76,05

1996   79,76

1997   99,09

1998   69,73

1999   68,79

2000   39,03

2001   68,53

2002   29,75

2003   18,36

2004   9,32

2005   7,72

2006   9,65

2007   8,39

2008   10,06

2009   6,53

2010   6,40

2011   10,45

2012   6,16

2013   7,40

2014   8,17

2015   8,81

2016   8,53

2017   11,92

2018 yılında enflasyon 20 nin üzerine çıkarak ciddi bir yükseliş yaşamıştır. 2019 yılında ise enflasyon oranlarının yeniden yüzde 20 altına gerilemesi beklenmektedir.