Ticari hayat, içerisinde birçok alacak ve borç kavramını barındıran bir süreçtir. Bazı konularda yapılan anlaşmalar çerçevesinde tarafların belirli sorumluluk ve borçları doğmaktadır. Genel olarak Türk Ticaret Kanunu ve Medeni Kanun’da belirtilen bu sorumluluklarla beraber, aslında tarafların bu detayları bilmeden ticaret hayatına girmemeleri gerekmektedir. Ticari hayatın kapsamı o kadar geniştir ki, aslında bazı durularda kişiler ve şirketler ağır borçların altına girmektedirler. Bu borçlardan sadece sorumlu olduğu kadar yükümlülük, genel bir durumdur. Fakat hukuk literatüründeki bazı sorumluluklar, taraflara ekstra yükümlülükler getirmektedir.
Müteselsil Kavramı
Müteselsil aslında dayanışmalı ve zincirlemeli anlamına gelmektedir. Silsile kelimesi ile bağdaşan müteselsil kavramı, literatüre İsviçre Kanunlarının ülkemize alınmasıyla beraber kullanılmaya başlanmıştır. Hukuki anlamda sorumlulukların zincirleme durumunu ifade eden müteselsil kavramı; alacak- borç ilişkisinde önemli bir yer tutar.
Müteselsil Sorumluluk Ne Demek?
Müteselsil durum, taraflara sorumlu olduklarından daha öte bir yükümlülük getirmektedir. Bu yüzden de müteselsil sorumluluk, aslında bir borç ilişkisinde borcun tamamına karşı sorumlu olmayı ifade etmektedir. Müteselsil sorumlulukta borcun sadece bir kısmına karşı sorumluluk geçerli olmamaktadır. Borcun sorumlusu olan taraflar, aslında sözleşmeye imza atan bütün gerçek ve tüzel kişileri ifade eder. Borç eşit ve taraflar sayısınca bölünerek oluşturulmaz. Sözleşmeye imza atan bütün taraflar, zincirleme şekilde bu borçtan dolayı sorumludur. Şahsi mal varlıkları da dahil edilmek üzere, borç tamamen tahsil edilir. Ardından borç taraflara rücu edilir. Buradaki amaç, aslında ticari faaliyetlerin sürekliliğini sağlamaktır. Çünkü alacaklının korunması, uzun vadedeki ticari hayatın devamlılığına katkı sağlar.
Müteselsil Kefil Sorumluluğu
Kefil durumunda da, bazı şartlarda sadece oran kadarıyla sorumluluk durumu ortadan kalkmaktadır. Müteselsil kefiller, borca karşı aynı müteselsil sorumlu gibi davranmak zorundadır. Genel olarak borçlunun ödeme yapmadığı durumlarda, müteselsil kefil olarak imza atan kişilerin yükümlülükleri başlar. Adi kefalet gibi durumların ortaya çıkmasıyla beraber, alacaklarının talep ettiği borç önce asıl borçludan istenir. Asıl borçlunun borcunu ödeyememesi durumunda, sözleşmeye imza atan kefillerden istenecektir. Sözleşmeye imza atan kefillerden müteselsil kefil şartı konulan varsa, alacaklı borcunu direk o kişiden isteme hakkına sahiptir.